Wat is er in 2026 veranderd aan het VCA-examen?

De drie examens, zoals ze nu zijn

Deze getallen komen uit de officiële toetsmatrijzen, niet uit een samenvatting ervan:

Het examen telt in punten en niet in vragen: elke vraag is maximaal 100 punten waard, en een half goed antwoord levert soms nog punten op.

Twee stappen: januari en september

1 januari 2026: nieuwe eind- en toetstermen (ETT 3.0). Dit was de grote verandering. VOL-VCA en VIL-VCU werden 60 vragen in 60 minuten, en de slaagnorm werd voor alle drie de examens gelijk: 65%. De vragen gaan sindsdien meer over wat je doet in een situatie en minder over losse feiten.

1 september 2026: een bijwerking (ETT 3.1). Hetzelfde aantal vragen, dezelfde tijd en dezelfde verdeling over de onderwerpen. Vooral de formulering is bijgewerkt. De slaagnorm ging van 65 naar 64,5%.

Niet iedereen kreeg in januari meteen het nieuwe examen. Leerlingen in het reguliere onderwijs, zoals op het mbo, konden het oude examen nog tot 1 september doen, en in een paar talen kwam het nieuwe examen later. Sinds 1 september is het voor iedereen hetzelfde.

Voor VOL-VCA veranderde er het meest

Tien vragen minder, vijftien minuten korter, en een lagere slaagnorm. Dat laatste is makkelijk over het hoofd te zien: VOL-VCA had een eigen, hogere grens en zit nu op dezelfde 64,5% als B-VCA en VIL-VCU.

Per vraag heb je wel iets minder tijd dan voorheen — zestig vragen in zestig minuten is precies een minuut per vraag, tegen ruim een minuut onder de oude opzet. In de praktijk merk je dat vooral bij de vragen met een situatiebeschrijving, want die moet je eerst lezen.

Minder feitjes, meer situaties

De inhoudelijke verschuiving is lastiger in een getal te vangen dan de opzet, maar hij is er: de nadruk ligt meer op bewust veilig handelen en minder op het onthouden van losse feiten. Je krijgt vaker een praktijksituatie voorgelegd waarin je moet beoordelen wat de veiligste werkwijze is.

Voor je voorbereiding betekent dat iets. Een lijst definities uit je hoofd leren dekt minder van het examen dan vroeger. Wat wél helpt is oefenen met vragen die een situatie beschrijven en je laten kiezen wat je dan doet — en bij een fout antwoord uitgelegd krijgen waaróm het fout was, want daar zit het verschil tussen weten en toepassen.

Moet ik opnieuw examen doen?

Nee. Je diploma blijft gewoon 10 jaar geldig, ook als je het onder de oude toetstermen haalde. De nieuwe toetstermen veranderen het examen, niet een diploma dat je al hebt.

Doe je binnenkort examen, dan krijg je de nieuwe opzet. Vraag bij je examencentrum na welke versie zij afnemen als je twijfelt — zij weten het zeker en jij oefent dan het goede examen.

En VCA 2026/6.1?

Die naam hoor je misschien op je werk. VCA 2026/6.1 is de nieuwe versie van de VCA-checklist: de eisen waaraan een bedrijf moet voldoen om zelf een VCA-certificaat te krijgen. Sinds 1 juli 2026 worden bedrijven daarop beoordeeld. Hij volgt VCA 2017/6.0 op.

Aan jouw diploma verandert daardoor niets. B-VCA, VOL-VCA en VIL-VCU blijven wat ze zijn, en je hoeft er niet opnieuw examen voor te doen. De checklist en het examen staan los van elkaar: wat er aan je examen veranderde, staat hierboven.

Moet je als bedrijf met de checklist aan de slag, dan vind je hem bij SSVV.

Waar deze cijfers vandaan komen

Uit de toetsmatrijzen bij de eind- en toetstermen zelf: het aantal vragen, de examentijd en de slaagnorm staan daar per examen in, samen met de verdeling van de vragen over de onderwerpen. Het proefexamen op deze site is op diezelfde verdeling gebouwd. De datums van de twee stappen komen van SSVV.

De officiële bron is SSVV in Nederland en BeSaCC-VCA in België. Wijkt daar iets af van wat hier staat, dan heeft die bron gelijk en horen wij het graag.